{"id":34280,"date":"2026-08-22T08:00:00","date_gmt":"2026-08-22T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/jelproducts.nl\/?p=34280"},"modified":"2026-09-25T19:31:14","modified_gmt":"2026-09-25T18:31:14","slug":"kan-industriele-led-verlichting-worden-gebruikt-in-explosiegevaarlijke-omgevingen","status":"publish","type":"blog","link":"https:\/\/jelproducts.nl\/nl\/blog\/kan-industriele-led-verlichting-worden-gebruikt-in-explosiegevaarlijke-omgevingen\/","title":{"rendered":"Kan industri\u00eble LED-verlichting worden gebruikt in explosiegevaarlijke omgevingen?"},"content":{"rendered":"

Kort antwoord<\/p>

In een Ex-zone telt alleen de ATEX-markering die bij de zone past. Een hoge IP- of IK-waarde vervangt die nooit.<\/p>

Ja, industri\u00eble LED-verlichting kan worden gebruikt in explosiegevaarlijke omgevingen, maar alleen als de armaturen beschikken over een geldige ATEX-certificering. Standaard LED-armaturen zijn in deze zones verboden, ongeacht hun IP-rating of bouwkwaliteit. In dit artikel vind je antwoord op de meest gestelde vragen over ATEX-verlichting: van zoneclassificaties en technische werking tot certificeringsmarkeringen en het verschil met IECEx.<\/p>

0 \/ 1 \/ 2<\/p>

zones voor gas, damp en nevel<\/p><\/div>

20 \/ 21 \/ 22<\/p>

zones voor brandbaar stof<\/p><\/div>

T6<\/p>

hoogste temperatuurklasse: oppervlak maximaal 85 °C<\/p><\/div><\/div>

Richtlijn 2014\/34\/EU voor de apparatuur en 1999\/92\/EG voor de werkplek. De zone-indeling volgt NEN-EN-IEC 60079-10-1 (gas) en 60079-10-2 (stof).<\/p><\/div>\n\n

Wat JEL hierin wel en niet doet<\/p>

JEL Products heeft geen ATEX-certificering<\/p>

Voor de zones 0, 1, 2, 20, 21 en 22 zijn wij daarom niet de leverancier. Vraagt uw bestek om ATEX, dan zeggen wij dat vooraf en verwijzen wij door naar een gecertificeerde Ex-fabrikant.<\/p>

Wat wij wel doen, is de verlichting van het terrein, de installaties en de hallen buiten de gezoneerde gebieden, op basis van de zonekaart uit uw explosieveiligheidsdocument. Daar gaat het om de omgevingsfactoren die verderop in dit artikel staan: corrosie, hitte, trillingen en reiniging onder hoge druk.<\/p><\/div>\n\n\n\n\n

Wat zijn ATEX-zones en welke verlichtingseisen gelden er?<\/h2>\n\n\n\n

Niet elke industri\u00eble omgeving is hetzelfde als het gaat om explosierisico. ATEX-zones zijn gebieden waar een explosieve atmosfeer kan ontstaan door de aanwezigheid van brandbare gassen, dampen, nevels of stof. De Europese ATEX-richtlijnen verdelen deze gebieden in zones op basis van hoe vaak en hoe lang een explosieve atmosfeer aanwezig is, en die indeling bepaalt direct welke verlichting je er mag gebruiken.<\/p>\n\n\n\n

De zoneclassificatie bepaalt welk beschermingsniveau vereist is:<\/p>\n\n\n

Zone<\/th>Wat er geldt<\/th><\/tr><\/thead>
Zone 0 \/ Zone 20:<\/strong><\/td>Explosieve atmosfeer is continu of langdurig aanwezig. Het hoogste beschermingsniveau is vereist (categorie 1).<\/td><\/tr>
Zone 1 \/ Zone 21:<\/strong><\/td>Explosieve atmosfeer treedt af en toe op tijdens normale bedrijfsomstandigheden. Categorie 2-apparatuur is vereist.<\/td><\/tr>
Zone 2 \/ Zone 22:<\/strong><\/td>Explosieve atmosfeer is zeldzaam en van korte duur. Categorie 3-apparatuur is toegestaan.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n

Zones 0, 1 en 2 hebben betrekking op gassen en dampen. Zones 20, 21 en 22 zijn bedoeld voor omgevingen met brandbaar stof, zoals in de voedingsindustrie of bij de opslag van fijn poeder. Verlichtingsarmaturen moeten in elke zone aantoonbaar zijn goedgekeurd voor die specifieke omstandigheden.<\/p>\n\n\n\n

Hoe werkt explosieveilige LED-verlichting technisch?<\/h2>\n\n\n\n

Het principe is misschien verrassend: explosieveilige verlichting voorkomt geen explosie, maar zorgt ervoor dat de armatuur zelf nooit als ontstekingsbron kan fungeren. Dat gebeurt via specifieke constructiemethoden die de elektrische componenten isoleren van de omgevingsatmosfeer.<\/p>\n\n\n\n

De meest toegepaste beschermingsconcepten zijn:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Ex d (drukvaste omhulling):<\/strong> De behuizing is zo stevig geconstrueerd dat een interne ontsteking niet naar buiten kan propageren.<\/li>\n
  2. Ex e (verhoogde veiligheid):<\/strong> Elektrische verbindingen en componenten worden zo ontworpen dat vonken en oververhitting worden voorkomen.<\/li>\n
  3. Ex i (intrinsieke veiligheid):<\/strong> De elektrische energie in het circuit is zo laag dat ontsteking fysiek onmogelijk is.<\/li>\n
  4. Ex ec (niet-vonkend, voorheen Ex nA):<\/strong> Gebruikt in Zone 2, waarbij het circuit onder normale omstandigheden geen vonken produceert.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Naast de beschermingsconstructie is temperatuurbeheersing cruciaal. Elke ATEX-armatuur heeft een maximale oppervlaktetemperatuur, uitgedrukt in een temperatuurklasse (T1 tot T6). Die grens mag nooit worden overschreden, omdat de omgevende atmosfeer anders alsnog kan ontbranden. LED-technologie heeft hierbij een voordeel ten opzichte van traditionele lichtbronnen: LED produceert significant minder warmte bij hetzelfde lichtniveau.<\/p>\n\n\n\n

    Wat betekenen de ATEX-certificeringsmarkeringen op een armatuur?<\/h2>\n\n\n\n

    Die reeks letters en cijfers op een ATEX-armatuur ziet er op het eerste gezicht cryptisch uit, maar is in feite een gecodeerde beschrijving van de goedgekeurde toepassingsomgeving. Ze geven in \u00e9\u00e9n oogopslag aan voor welke zone, welk gastype en welke temperatuurklasse de armatuur is gecertificeerd. Het correct lezen van deze markeringen is essentieel bij de selectie van de juiste verlichting.<\/p>\n\n\n\n

    Een typische ATEX-markering ziet er als volgt uit: II 2G Ex db IIC T6 Gb<\/strong>. De onderdelen betekenen:<\/p>\n\n\n\n