LED-armaturen gaan zelden kapot, ze worden langzaam minder. Daarom staat er bij een levensduuropgave een code: de L zegt hoeveel licht er dan nog is, de B hoeveel armaturen daaronder mogen zakken.
Staat er “100.000 uur” zonder code, dan is niet te zeggen of dat 90% lichtopbrengst betekent of 70%, en of dat voor alle armaturen geldt of voor de helft. Hieronder wat de twee letters betekenen, waarom de LB-waarde uw onderhoudsfactor bepaalt, en waar wij op uitkomen.
Onze DarkLicht-serie staat op 103.500 uur, L90B05. Bij 4.000 branduren per jaar is dat ruim 25 jaar voordat de lichtstroom onder de 90% komt.
De code staat nooit los van een urenopgave: L90B05 bij 50.000 uur is een andere belofte dan L90B05 bij 100.000 uur. Maar bij hetzelfde aantal uren scheelt de code alles.
Een LB-waarde is geen belofte uit de losse hand. Hij komt uit een meting op de LED-modules over duizenden branduren, waarna de reeks volgens een vaste methode wordt doorgerekend naar de opgegeven levensduur. De meetnorm heet LM-80, de rekenmethode TM-21.
Dat betekent ook iets over de grens van zulke getallen: het is een onderbouwde extrapolatie van de lichtstroomdaling van de LED, geen garantie dat het armatuur na 103.500 uur nog werkt. Voor dat laatste zijn de driver, de afdichting en de behuizing bepalend.
In de praktijk is de LED zelden het onderdeel dat het eerst opgeeft. Dat is meestal de driver, of het binnendringen van vocht.
Hoe vocht binnenkomt in een armatuur dat op papier dicht is, staat in het artikel over IP- en IK-classificatie.
Normen eisen een lichtniveau als onderhouden waarde: het niveau moet ook aan het eind van de onderhoudsperiode gehaald worden. Daarom rekent een lichtberekening met een onderhoudsfactor, en die factor komt rechtstreeks uit de LB-waarde en de vervuiling. Wij houden een vervuilingsfactor tussen 0,90 en 0,95 aan, afhankelijk van omgeving en onderhoud.
Een voorbeeld met vereenvoudigde aannames: dezelfde 24.000 m² op 50 lux, dezelfde vervuilingsfactor, alleen een andere lichtstroomhandhaving over de onderhoudsperiode. Wij houden een vervuilingsfactor van 0,90 tot 0,95 aan. Op een sportpark waar onderhoud is afgesproken is 0,95 gebruikelijk; op een industrieel terrein is 0,90 realistischer, en dat is de waarde in dit voorbeeld. Met 0,95 komt de onderhoudsfactor op 0,86 uit en hebt u dus minder lichtstroom nodig. Welke factor voor uw project geldt, spreekt u vooraf af en volgt uit de omgeving, het schoonmaakregime en de gekozen periode.
Wie 50 lux vraagt zonder te zeggen of dat een nieuwwaarde of een onderhouden waarde is, krijgt de goedkoopste aanbieding: nieuwwaarde, met minder armaturen, die in jaar vier onder de norm zakt. Dat is geen bedrog, het is een bestek dat de vraag niet stelde.
Schrijf daarom drie dingen op: het lichtniveau, dat het een onderhouden waarde is, en de onderhoudsfactor met de periode waarover die geldt. Dan vergelijkt u aanbiedingen op hetzelfde uitgangspunt.
En vraag de LB-waarde op van wat u koopt. Zonder die code is een onderhoudsfactor een aanname in plaats van een berekening.
Alles wat wij leveren staat op L90B05: de strengste van de gangbare codes. De hele DarkLicht-range staat op 103.500 uur, de DarkLicht S inbegrepen. Het verschil in uren tussen de series komt uit de thermische opbouw en het werkgebied van het armatuur, niet uit een andere meetmethode.
De 360.000 uur van de floodlights geldt niet voor de DarkLicht-producten, en omgekeerd: gebruik nooit de ene waarde bij het andere product. Op het datasheet staat de opgave per uitvoering, met de code erbij, en die downloadt u zonder formulier.
Een levensduuropgave is een technische verwachting, een garantie is een afspraak. Ze zeggen niets over elkaar, en juist daar wordt het onduidelijk in aanbiedingen.
Onderbouwd met een meting op de LED-modules en een vaste rekenmethode, maar het blijft een extrapolatie. Er staat niet in dat het armatuur na die uren nog werkt; er staat in hoeveel licht het dan nog geeft als het werkt.
Die zegt wat er gebeurt als er iets stukgaat, binnen welke termijn en onder welke voorwaarden. Een lange levensduuropgave zonder garantie is dus een mooi getal zonder verhaal, en een lange garantie met voorwaarden die niemand leest ook.
Alleen het armatuur, of ook de driver? Vervanging, of alleen levering van een onderdeel? En wie klimt de mast in? Op zestien meter hoogte is de hoogwerker duurder dan het armatuur, en dat staat vaak niet in de garantie.
Verlengingen naar tien, vijftien of twintig jaar hangen bijna altijd aan iets: een onderhoudscontract, een registratie of een maximum aantal branduren. Vraag die voorwaarde op, want daar wordt de belofte waar of niet.
Vijf jaar op het complete armatuur. Zolang er een onderhoudscontract loopt bij ons of bij een door ons aangewezen partij, verlengen wij de garantie op de behuizing naar tien jaar. Bij de volledig 316L-uitvoering geldt twintig jaar op de behuizing en vijf jaar op de overige onderdelen.
Wij schrijven nergens kaal “tien jaar garantie”. Dat is een belofte die bij een claim niet wordt waargemaakt, en dan hebt u er niets aan gehad.
Chiprendement tegenover systeemrendement, en de doorwerking in de terugverdientijd.
Wat de codes garanderen, en de vijf dingen die ze niet dekken.
Waarom meer lumen niet meer licht op de grond betekent.
Alle onderwerpen bij elkaar staan op subsidie en kennisbank.
Vergelijkt u twee aanbiedingen en staat er bij één geen LB-code, vraag die dan op. Wij rekenen desgewenst voor wat het verschil in armaturen en in onderhoudsfactor betekent.
De L staat voor de lichtstroom die na de opgegeven uren nog over is: L90 betekent ten minste 90% van de oorspronkelijke lichtstroom. De B staat voor het aandeel armaturen dat daaronder mag zakken: B05 betekent maximaal 5%. Bij L90B05 geeft dus 95% van de armaturen na die uren nog minstens 90% licht.
Bij hetzelfde aantal uren is L70B50 een veel zwakkere belofte: 70% lichtstroom, waarbij de helft van de armaturen daaronder mag zitten. L70B50 was historisch de manier om levensduur te definiëren; L90B05 is de strengste van de gangbare codes en de waarde die wij aanhouden.
Omdat de code weglaten het getal groter laat lijken. Zonder LB-code is niet te zeggen of die 100.000 uur bij 90% lichtstroom hoort of bij 70%, en of dat voor alle armaturen geldt of voor de helft. Vraag de code op, of gebruik het getal niet in een vergelijking.
De opgave is 103.500 uur bij L90B05. Bij 4.000 branduren per jaar, wat gangbaar is voor een terrein met schemerschakeling, is dat ruim 25 jaar voordat de lichtstroom onder de 90% zakt. Bij een sportveld met 500 branduren per jaar duurt dat nog veel langer, en dan bepalen andere onderdelen de praktische levensduur.
Op een meting van de lichtstroomdaling van de LED-modules over duizenden branduren, volgens de meetnorm LM-80, die met de rekenmethode TM-21 wordt doorgerekend naar de opgegeven levensduur. Het is dus een onderbouwde extrapolatie en geen garantie dat het armatuur na die uren nog werkt.
Nee. Die waarde hoort bij de floodlights. Voor de DarkLicht-producten, van de vlakstralers tot de DarkLicht S, geldt 103.500 uur bij L90B05. Gebruik nooit de ene waarde bij het andere product; dat is een fout die in datasheets en op websites regelmatig voorkomt.
Normen eisen een lichtniveau als onderhouden waarde: het niveau moet ook aan het eind van de onderhoudsperiode gehaald worden. De onderhoudsfactor is het product van de lichtstroomhandhaving en de vervuiling. Een zwakkere LB-waarde betekent een lagere factor, dus meer lumen nodig bij oplevering, dus meer armaturen. Zo werkt de code door in de prijs.
Zelden de LED. Meestal de driver, of er komt vocht binnen. Onze AC-drivers hebben een opgave van meer dan 130.000 uur; hoe vocht in een armatuur komt dat op papier dicht is, staat in het artikel over IP- en IK-classificatie.
Nee. Een levensduuropgave is een technische verwachting, een garantie is een afspraak over wat er gebeurt als iets stukgaat. Wij geven vijf jaar op het complete armatuur, en zolang er een onderhoudscontract loopt bij ons of bij een door ons aangewezen partij verlengen wij de garantie op de behuizing naar tien jaar. Bij de volledig 316L-uitvoering is dat twintig jaar op de behuizing en vijf jaar op de overige onderdelen.
Omdat de verlenging naar tien jaar aan een voorwaarde hangt: een lopend onderhoudscontract bij ons of bij een door ons aangewezen partij, en hij geldt op de behuizing. Kaal “10 jaar garantie” opschrijven is een belofte die bij een claim niet wordt waargemaakt, en dan hebt u er niets aan gehad.
Wij rekenen met een vervuilingsfactor tussen 0,90 en 0,95, en die keuze hangt af van de omgeving en het onderhoud. Op een sportpark waar het onderhoud is afgesproken, is 0,95 gebruikelijk. Op een industrieel terrein, met stof, uitlaatgassen of zoutlucht, is 0,90 realistischer. De onderhoudsfactor die in de berekening staat, is die vervuilingsfactor maal de lichtstroomhandhaving uit de LB-waarde over de afgesproken periode. Welke waarde wij voor uw project aanhouden, staat altijd in de lichtberekening.
103.500 uur bij L90B05, gelijk aan de rest van de DarkLicht-range. De 360.000 uur die bij onze floodlights hoort, geldt niet voor de DarkLicht-producten; gebruik die waarden dus nooit door elkaar.
In elke lichtberekening die u van ons krijgt, staat met welke onderhoudsfactor en over welke periode gerekend is. Kosteloos, en binnen één werkdag antwoord van een engineer.
Zoek de waarden voor uw eigen armatuur op
Alle uitvoeringen staan in een tabel, met de datasheet en het lichtbestand per artikel.
