Home / Kraanverlichting / Torenkraan
Een torenkraan hangt boven alles. Wat u daar ophangt schijnt niet alleen op uw werk, maar ook in de slaapkamers eromheen. Met full cut-off armaturen in een eigen kraanframe blijft het licht binnen de bouwhekken.
Bij de bouwplaats MORE in Leiden leverde dat 73 procent minder energieverbruik op en de titel best presterende bouwplaats van Nederland. Niet omdat er minder licht hing, maar omdat er niets meer naast viel.
Download de torenkraanbrochure, pdf
Ook in: Nederlands · English · Deutsch · Français · Español
Een schijnwerper met lens verdeelt zijn licht over de hoek die de lens toelaat, en op een giek van 40 meter is dat een deel omlaag naar het werk, een deel horizontaal de straat in en een deel omhoog. Dat laatste deel is opgewekt, omhoog gehesen en valt nergens op. Het horizontale deel is wat de bewoners op honderd meter afstand in hun slaapkamer zien, en wat steeds meer gemeenten in de vergunning begrenzen met een verwijzing naar de NSVV-richtlijn lichthinder. Eén klacht kost een avondploeg, en daarmee planning.
De DarkLicht werkt met een parabolische reflector in plaats van een lens. Het armatuur is full cut-off: boven de horizontaal komt er geen licht uit, en boven de af fabriek ingestelde cut-offhoek van 63 tot 75 graden vrijwel geen. Wat eronder uitkomt, valt op de bouwplaats. Daardoor is er minder vermogen nodig voor hetzelfde lichtniveau op de werkvloer; bij MORE in Leiden was dat 73 procent minder verbruik dan de vorige installatie, met vier armaturen per kraan waar er eerder drie hingen. Bij elke set leveren wij de lichtberekening mee: verlichtingssterkte en gelijkmatigheid onder de kraan, getoetst aan de 50 lux die EN 12464-2 voor dit werk aanhoudt, en de lichtinval buiten het terrein volgens de NSVV-richtlijn. Die rapportage is ook bruikbaar voor de vergunningaanvraag.
Wij leveren geen losse armaturen voor een torenkraan. Het verschil op de bouwplaats zit niet in het armatuur maar in wat eromheen zit: het frame, de verdeling en de manier waarop het geheel aan de giek komt. Dat is één systeem, en het is bewust zo ontworpen dat een monteur er op hoogte niets meer aan hoeft te doen.
Elk frame draagt één armatuur en wordt aan de grond compleet opgebouwd. Gebruikelijk hangen er vier per kraanmast, op 0, 90, 180 en 270 graden, zodat de bouwplaats rondom verlicht is.
Frame, armatuur, aansluitunit en de manier waarop het geheel aan de giek komt. Wie het één keer heeft gezien, weet meteen wat er op de bouwplaats moet gebeuren en wat niet.
Torenkraan is geen enkelvoud. Een hammerhead met een horizontale giek verlicht de bouwplaats vanaf een vast punt; een luffing jib kantelt, waardoor de bundel meebeweegt en het licht van de plek af loopt waar u het wilt hebben. En op de giek zelf, waar de kat rijdt en de last hangt, is een gerichte floodlight nodig in plaats van een breed lichtbeeld.
De giek staat horizontaal en de armaturen kijken vanaf een vast punt omlaag. Hier telt lichtsturing: full cut-off houdt alles binnen de bouwhekken. Dit is de standaardopstelling en de set uit dit ontwerp.
| Armatuur | DarkLicht One |
| Lichtstroom | 68.400 tot 102.600 lm |
Een luffing jib kantelt, en een vast gemonteerd armatuur kantelt mee. De bundel loopt dan van de werkzone af juist op het moment dat u hem nodig heeft. De Crane Light Stabilizer houdt de bundel gericht terwijl de giek beweegt.
| Armatuur | Shark DC of Barracuda AC |
| Lichtstroom | tot 50.000 lm |
In de giek zelf, waar de kat rijdt en de last hangt, is een gerichte floodlight nodig in plaats van een breed lichtbeeld. Met de speciale bracket is deze lamp eenvoudig in de giek te monteren. Beweegt de giek zelf, dan is de Crane Light Stabilizer de betere keuze.
| Armatuur | Barracuda AC of DC |
| Lichtstroom | 32.600 tot 44.100 lm |
De cut-off is de hoek, gemeten vanaf de verticaal, waarboven het armatuur vrijwel geen licht meer afgeeft; boven de horizontaal is de uitstoot nul, want het armatuur is full cut-off. Bij de DarkLicht wordt de cut-off af fabriek ingesteld op een van vijf standen tussen 63 en 75 graden. Welke stand past, volgt uit de afstand tussen armatuur en werkvloer en de afstand tot de bouwhekken: bij een kraan van vijftig meter is de kijkhoek naar de rand van het terrein vlakker dan bij een kraan van vijfentwintig, dus daar hoort een kleinere hoek bij. In de lichtberekening rekenen wij met de gemeten lichtverdeling uit het LDT-bestand, inclusief het restlicht net boven de cut-off, en toetsen wij de lichtinval op de dichtstbijzijnde gevels aan de NSVV-grenswaarden.
De reflectormodules zijn daarnaast 90 graden draaibaar, in beide richtingen. Zo legt u de lichtverdeling over de vorm van de bouwplaats in plaats van over een cirkel.
EN 12464-2 stelt de eisen aan verlichtingssterkte en gelijkmatigheid op werkplekken buiten, met 50 lux als richtwaarde rond de kraan; bij een ongeval met onvoldoende licht is dat het document waarnaar gevraagd wordt. De NSVV-richtlijn lichthinder stelt de grens aan wat er buiten het terrein valt. Wij toetsen aan beide en leveren de rapportage mee, kosteloos, ook als u de set elders koopt. Zie lichtadvies en lichtberekening.
Twee projecten in bedrijf, opgenomen na oplevering. Op beeld is te zien wat een berekening niet overbrengt: hoe scherp de lichtgrens op de bouwhekken ligt en hoe donker het daarbuiten blijft.
Met Ballast Nedam Materieel en Heddes. Doordat de DarkLicht-armaturen compacter zijn, pasten er vier per kraan waar er eerst drie hingen: meer licht op de bouwplaats en toch 73 procent minder verbruik.
Het project SSB in Alkmaar, gefilmd tijdens het werk. Let op de rand van de bouwplaats: daar houdt het licht op, en dat is precies wat de cut-off doet.
Zie ook de case van de bouwplaats MORE in Leiden, de torenkraanvloot van Van der Spek en de fotogalerij.
“Wij gebruiken de verlichting van JEL Products op al onze torenkranen. De zichtbaarheid, productkwaliteit en service hebben zich in de dagelijkse praktijk bewezen. Na gewerkt te hebben met deze oplossing willen we niet meer terug naar iets anders.”
Torenkranen zijn de toepassing waar wij het langst en het breedst in zitten: van kraanverhuurders die hun hele vloot ombouwen tot fabrikanten die onze verlichting af fabriek meeleveren.
Meer werk staat bij de projecten en in de fotogalerij.
Alle specificaties op één plek, zodat u niet drie pagina’s naast elkaar hoeft te leggen. Welk vermogen, welke cut-offstand en hoeveel armaturen bij uw kraan horen volgt uit de hijshoogte en de afmetingen van de bouwplaats; dat rekenen wij door.
| Specificatie | DarkLicht kraanframe | Barracuda gieklamp | Crane Light Stabilizer |
|---|---|---|---|
| Waarvoor | vaste giek, bouwplaatsverlichting | giek, kat en last | luffing jib en vakwerkgiek |
| Typeaanduiding | DL-CCB-400+DIS en DL1-600CCB | BAAC01-65K | CLS |
| Armatuur | DarkLicht One | Barracuda AC of DC | Shark DC of Barracuda AC |
| Lichtstroom per armatuur | 68.400 tot 102.600 lm | 32.600 tot 44.100 lm | tot 50.000 lm |
| Opgenomen vermogen | 400 of 600 W | 240 of 320 W | 240 tot 320 W |
| Efficiëntie | 171 lm/W | 138 lm/W bij AC | 156 lm/W bij Shark |
| Lichtsturing | full cut-off 63° tot 75° | 14° spot, 38°, 69°, 14° × 46° | lensoptiek per werkafstand |
| Beweging | vast, modules 90° draaibaar | vast frame, gericht bij montage | stabilisator, bundel blijft gericht |
| Spanningsbereik | 230 of 400 VAC | 90-305 of 180-528 VAC, 20-35 VDC | 35 tot 60 VDC of 90-305 VAC |
| Verdeling | in het frame bij 400 W, aparte unit bij 600 W | intern | per uitvoering |
| Armaturen per frame | 1, gebruikelijk 4 per mast | 1 per giekframe | 1 per stabilisator |
| Schakeling | tijd- of schemerschakelaar inbouwbaar | op aanvraag | op aanvraag |
| IP en IK | IP67 / IK07 | IP69K / IK10 | IP69K / IK10 |
| Gewicht per armatuur | 14,0 tot 15,0 kg | 10,1 kg | 9,2 tot 10,1 kg |
| Framegewicht | 29,2 kg, bruto 44,1 kg bij 400 W | 17,1 kg met armatuur | op aanvraag |
| Lichtkleuren | 5700K tot 1700K, standaard 4000K | 6500K, 4000K, 2700K, amber 2200K | 6500K, 4000K, 2700K |
| Bedrijfstemperatuur | -45 tot +50 °C | -45 tot +50 °C | -45 tot +50 °C |
| Levensduur leds | L90B05 103.500 uur | L90B05 360.000 uur | L90B05 360.000 uur |
| Garantie | 5 jaar | 5 jaar | 5 jaar |
Hierboven staat wat er binnen de torenkraan zelf verschilt. Daarnaast is een vaste opbouwkraan iets anders dan een snel opbouwende mobiele torenkraan of een telescoopkraan: de montagepunten, de opbouwvolgorde en de trillingsbelasting verschillen. Verlicht u meerdere typen, dan stemmen wij de sets op elkaar af zodat uw monteurs met één systeem werken.
Snel opbouwende kranen van Liebherr, Spierings en Potain, met een eigen armatuur voor de opbouw in het donker.
De Crane Light Director voor telescoopkranen, waar het licht met de giek mee moet kantelen.
De Crane Light Stabilizer houdt de bundel op zijn plek terwijl de giek beweegt.
Verlichting voor overslag en kraanbanen, waar zout, wind en continubedrijf de eisen bepalen.
Staat uw vraag er niet bij? Bel ons met het kraantype en de hijshoogte bij de hand, dan weet u binnen vijf minuten wat er nodig is.
De lichtsturing en het systeem eromheen. Een klassieke schijnwerper werkt met een lens en verliest altijd een deel van zijn licht naar boven en opzij. De DarkLicht gebruikt een parabolische reflector waarbij boven de horizontaal niets meer uitkomt en boven de ingestelde cut-off vrijwel niets. Daarnaast zit de verdeling in het frame en wordt het geheel aan de grond opgebouwd, zodat er op hoogte geen aansluitwerk meer is.
Nee, en dat is de meest voorkomende misvatting. De 50 meter is de afstand tussen het armatuur en de werkvloer, niet de hoogte van de kraan. Een armatuur op 90 meter kan prima, mits het gebouw op dat moment 40 meter hoog is; de afstand tot waar gewerkt wordt blijft dan binnen bereik. De 600 W-uitvoering wordt toegepast tot 50 meter boven de werkvloer, de 400 W tot 35 meter, met 15 meter als ondergrens. Bij hoge projecten is het dan ook normaal dat de armaturen tijdens de bouw worden verhangen, mee met de bouwhoogte.
Bij hoogbouw wel, en dat is geen tekortkoming maar de enige manier om het goed te doen. Naarmate het gebouw stijgt, wordt de afstand tot de werkvloer kleiner; als u de armaturen laat hangen, wordt de bouwplaats overbelicht en neemt het strooilicht naar de omgeving juist toe. Verhangen houdt het lichtniveau op peil én de hinder beperkt. Wij geven bij het lichtplan aan bij welke bouwhoogte dat verstandig is.
Elk frame draagt één armatuur. Gebruikelijk hangen er vier per kraanmast, op 0, 90, 180 en 270 graden, zodat de bouwplaats rondom verlicht is en er geen schaduwzijde ontstaat als de giek draait. Het frame is een zelfstandig product en wordt vaak als accessoire bij de verlichting geleverd.
Het pensysteem is universeel en past op alle gangbare merken torenkranen. Wat wij nodig hebben is het merk, het type en de hijshoogte; daarmee bepalen wij de framevariant en de positie op de giek. Twijfelt u, stuur dan een foto van het montagepunt mee.
Tot vier per frame. Bij de bouwplaats MORE in Leiden pasten er vier waar er eerder drie hingen, doordat de DarkLicht-armaturen compacter zijn. Het exacte aantal volgt uit de hijshoogte en de afmetingen van de bouwplaats, en dat rekenen wij door in de lichtberekening.
Dat volgt uit de hijshoogte en de afstand tot de bouwhekken. Als vuistregel: 75 graden bij een lage giek of een smal terrein, 72 graden als standaard, 69 graden voor maximale uniformiteit, 66 graden boven de vijftig meter en 63 graden bij de strengste eisen aan lichthinder. De stand wordt bij bestelling gekozen en af fabriek ingesteld, stand S1 tot S5.
Het beperkt ze sterk, en of het genoeg is hangt af van de afstand tot de gevels en de gekozen cut-offstand en lichtkleur. Boven de horizontaal komt er geen licht uit het armatuur en boven de ingestelde cut-off vrijwel geen, dus de lichtinval op gevels naast het terrein daalt naar een fractie van wat een schijnwerper met lens geeft; hoeveel precies, staat in de hindertoets die wij bij het lichtplan leveren. Bij MORE in Leiden was het resultaat naast 73 procent besparing de titel best presterende bouwplaats van Nederland.
Ja, daar is hij mede voor bedoeld. Wij toetsen aan EN 12464-2 voor het lichtniveau op de bouwplaats en aan de NSVV-richtlijn lichthinder voor wat er buiten het terrein valt, en leveren die rapportage mee. Geef bij uw aanvraag aan dat het om een vergunning gaat, dan stemmen wij de rapportage daarop af.
Het meeste werk gebeurt aan de grond: het frame wordt compleet opgebouwd met armaturen, verdeling en de ingestelde cut-offstand. Op hoogte blijft het aanhangen van het frame en het aansluiten van één voedingskabel over. Dat scheelt klimtijd en, belangrijker, het scheelt aansluitwerk op een positie waar een fout een tweede klim kost.
De complete verdeling naar de armaturen, kant en klaar aangeleverd en vóór levering beproefd. U sluit er één voedingskabel op aan en de armaturen zitten er al aan. In dezelfde unit kunnen wij een tijdschakelaar of een schemerschakelaar inbouwen, zodat de verlichting automatisch met de bouwtijden meeloopt in plaats van dat iemand eraan moet denken. Ook een aparte schakeling per groep armaturen is mogelijk, bijvoorbeeld om buiten werktijd alleen de oriëntatieverlichting te laten branden.
Ja, via de tijdschakelaar of schemerschakelaar in de aansluitunit. Op een bouwplaats naast woningen is dat vaak het verschil tussen wel en geen klachten: de kraan hoeft niet te branden als er niemand werkt, en niemand hoeft daar ’s avonds nog een handeling voor te verrichten. Bij binnenstedelijke projecten is zo’n schakeling soms zelfs een vergunningseis.
Via één voedingskabel naar de aansluitunit; de verdeling naar de armaturen zit er al in. Hoeveel armaturen op één groep passen hangt af van het vermogen en de kabellengte langs de mast; dat rekenen wij op verzoek na en leveren wij als belastingstabel bij het plan.
De armaturen zijn IP67 en IK07 en de frames zijn thermisch verzinkt staal. Een torenkraan beweegt continu en staat maanden buiten; de bevestiging is daarop gekozen. Voor een specifieke windbelastingsberekening hebben wij de kraangegevens nodig.
Ja, dat is de meest voorkomende opdracht. Bouwbedrijven en verhuurders bouwen hun vloot meestal stapsgewijs om, na een proefopstelling op één kraan. Wij kijken naar de bestaande montagepunten en de aanwezige bekabeling, zodat de ombouw binnen een reguliere onderhoudsbeurt past.
Ja, op één kraan uit uw vloot. Bij een ombouwtraject is dat ook de verstandige volgorde: eerst één kraan een seizoen laten draaien, dan pas de rest. Uw monteurs zien dan meteen hoe de montage in de praktijk uitpakt.
Koel wit geeft het scherpste contrast op de bouwplaats, maar wordt door omwonenden als harder ervaren. Grenst het werk aan woningen of aan een natuurgebied, dan is een warmere kleur meestal beter; de reeks loopt van 5700K tot 1700K, met 4000K als standaard.
Vijf jaar industriële gebruiksgarantie op de hele set, frame en armaturen. Die geldt bij zwaar gebruik op de bouwplaats, inclusief het herhaald op- en afbouwen van de kraan en transport tussen projecten.
Merk, type, hijshoogte en de afmetingen van het terrein zijn genoeg om te beginnen. Wij bepalen het aantal armaturen, het vermogen, de cut-offstand en de framevariant, en rekenen het lichtniveau op de bouwplaats door tegen EN 12464-2 met een hindertoets erbij.
Uw aanvraag wordt beoordeeld door een engineer. Wij reageren binnen 1 werkdag.
