...

Blog

Wat is de impact van hoge temperatuur verlichting op de CO2-uitstoot van fabrieken?

Hoge temperatuurverlichting heeft een directe positieve impact op de CO2-uitstoot van fabrieken. Doordat moderne LED-armaturen speciaal ontworpen zijn om stabiel te presteren in extreme hitte, verbruiken ze significant minder energie dan conventionele alternatieven die onder hoge temperaturen snel degraderen of extra vermogen nodig hebben. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over energieverbruik, thermisch management en duurzaamheid in industriële omgevingen.

Hoeveel energie verbruikt verlichting in een industriële fabriek?

Verlichting is in de meeste industriële fabrieken verantwoordelijk voor een substantieel deel van het totale elektriciteitsverbruik. Afhankelijk van de sector, het type productieproces en de omvang van de installatie loopt dat aandeel op van 15 tot soms wel 40 procent van het energieverbruik. In omgevingen die 24/7 draaien, zoals staalfabrieken of papierproductielijnen, is dat effect nog groter.

Wat dit concreet betekent voor de CO2-uitstoot van een fabriek, hangt sterk af van het type armaturen dat in gebruik is. Traditionele halogeenlampen, hogedruknatriumlampen en kwikdamplampen zijn energieslurpers in vergelijking met moderne LED-verlichting voor zware industrie. Bovendien verliezen conventionele lichtbronnen veel energie als warmte, wat in omgevingen met al hoge omgevingstemperaturen extra nadelen met zich meebrengt.

Voor een fabriek met honderden armaturen die continu branden, kan het energieverbruik van de verlichtingsinstallatie oplopen tot tienduizenden kilowattuur per jaar. De directe koppeling tussen dat verbruik en de CO2-uitstoot maakt verlichting een logisch startpunt voor verduurzaming.

Waarom verbruiken conventionele armaturen meer energie bij hoge temperaturen?

Hoge omgevingstemperaturen tasten de efficiëntie van conventionele lichtbronnen direct aan. Bij hogedruknatriumlampen en kwikdamplampen stijgt het energieverbruik naarmate de omgevingstemperatuur toeneemt, terwijl de lichtopbrengst juist daalt. Het gevolg is dat installateurs de installatie overdimensioneren om toch voldoende verlichting te garanderen, wat het energieverbruik verder opdrijft.

Daar komt bij dat conventionele armaturen in hete omgevingen sneller verouderen. Reflectoren verkleuren, afdichtingen worden bros en de lichtbron zelf verliest sneller lumen. Om het verlichtingsniveau op peil te houden, worden armaturen eerder vervangen of wordt er op hogere vermogens gedraaid. Beide opties verhogen de energiekosten en de bijbehorende CO2-uitstoot.

In omgevingen zoals staalfabrieken, waar armaturen blootstaan aan infraroodstraling en temperaturen die kunnen oplopen tot meer dan 100 graden Celsius, is dit probleem extra uitgesproken. Conventionele verlichting is simpelweg niet gebouwd voor die omstandigheden en presteert er navenant slechter.

Hoeveel CO2 bespaar je door over te stappen op hoge temperatuur LED-verlichting?

De CO2-besparing bij de overstap op hoge temperatuur LED-verlichting is aanzienlijk en wordt bepaald door drie factoren: het verschil in energieverbruik, het aantal branduren per jaar en de CO2-emissiefactor van de gebruikte elektriciteit. In de praktijk besparen industriële bedrijven tussen de 50 en 80 procent op het energieverbruik van hun verlichtingsinstallatie na een volledige LED-renovatie.

Dat vertaalt zich rechtstreeks naar minder CO2-uitstoot. Stel dat een fabriek jaarlijks 200.000 kWh verbruikt aan verlichting. Met een gemiddelde emissiefactor voor Nederlandse elektriciteit van circa 0,4 kg CO2 per kWh gaat het om 80 ton CO2 per jaar. Een besparing van 60 procent door over te stappen op hoge temperatuur LED-verlichting levert dan een reductie op van bijna 50 ton CO2 per jaar.

Wat de besparing extra waardevol maakt in hoge-temperatuuromgevingen, is dat LED-armaturen hun efficiëntie behouden, ook bij extreme warmte. Dat is een cruciaal verschil met conventionele verlichting, waarbij de energiebesparing op papier in de praktijk veel kleiner uitvalt door de prestatieverliezen bij hitte.

Welke rol speelt thermisch management bij de duurzaamheid van LED-armaturen?

Thermisch management is de sleutel tot een lange levensduur en stabiele prestaties van LED-armaturen in hoge-temperatuuromgevingen. LED’s produceren warmte bij de chip, en als die warmte niet effectief wordt afgevoerd, stijgt de junctietemperatuur. Dat versnelt de degradatie van de LED en verlaagt de lichtopbrengst. In een omgeving die al heet is, is dit risico vele malen groter dan in een standaard binnenruimte.

Goed ontworpen armaturen voor extreme omgevingen gebruiken geavanceerde koellichamen, speciale thermische verbindingen tussen de LED-module en het armatuurhuis, en materialen die hitte effectief geleiden en afvoeren. Het resultaat is een stabiele bedrijfstemperatuur van de LED, ook als de omgevingstemperatuur ver boven de 60 of zelfs 80 graden Celsius uitkomt.

De duurzaamheidswinst zit hem niet alleen in energiebesparing, maar ook in de levensduur. Een armatuur met goed thermisch management gaat aanzienlijk langer mee, wat betekent dat er minder armaturen geproduceerd, getransporteerd en verwerkt hoeven te worden. Die reductie in materiaalverbruik en afval draagt indirect bij aan een lagere CO2-voetafdruk over de gehele levenscyclus van de installatie.

Telt hoge temperatuur LED-verlichting mee voor duurzaamheidsdoelstellingen?

Ja, de overstap naar energiezuinige LED-verlichting telt mee voor vrijwel alle gangbare duurzaamheidsdoelstellingen die industriële bedrijven hanteren. Of het nu gaat om CO2-reductiedoelen in het kader van een interne klimaatstrategie, rapportage in het kader van ESG-verslaglegging of deelname aan sectorale verduurzamingsprogramma’s: verlichtingsrenovaties zijn meetbare, aantoonbare stappen.

De energiebesparing is direct kwantificeerbaar via energiemeters en facturen, wat het eenvoudig maakt om de CO2-reductie te berekenen en te rapporteren. Dat maakt verlichting een aantrekkelijk project voor bedrijven die concrete voortgang willen laten zien op hun duurzaamheidsdoelstellingen.

Bovendien zijn er in Nederland financiële instrumenten beschikbaar die de investering in energiezuinige verlichting aantrekkelijker maken, zoals de Energie-investeringsaftrek (EIA). Dat verlaagt de terugverdientijd en maakt de businesscase nog sterker. Bedrijven die willen weten welke regelingen van toepassing zijn, kunnen dat laten uitzoeken als onderdeel van een breder verlichtingstraject.

Voorbeeld uit de praktijk: Tata Steel IJmuiden

Voor Tata Steel IJmuiden was verduurzaming de aanleiding om de verlichting nabij het productieproces aan te pakken. De bestaande installatie kon zuiniger, en tijdens de inventarisatie bleek dat de verlichting op een aantal plekken ook beter kon. Daar is per locatie extra licht geplaatst in plaats van één op één te vervangen. JEL leverde Snapper HT, Barracuda HT en Orca HT voor een omgeving met temperaturen tot +120 °C, infraroodstraling en agressieve lucht. Nabij de werkomgeving wordt 100 lux gehaald, met een gelijkmatigheid tot 0,55.

Voor de CO2-balans telt meer dan het vermogen op het typeplaatje. Een zuinige armatuur die in de hitte snel degradeert of uitvalt, moet vaker worden vervangen, en elke vervanging brengt productie, transport en montage met zich mee. Een installatie die onder de werkelijke omstandigheden blijft presteren, houdt zowel het energieverbruik als die indirecte uitstoot laag.

Verduurzamen hoeft daarbij niet te betekenen dat er minder licht komt. Door per locatie te ontwerpen, kan een besparing samengaan met een betere werkomgeving, zoals hier op de plekken waar extra licht is bijgeplaatst.

Lees meer over het project Tata Steel IJmuiden

Hoe JEL Products helpt met hoge temperatuur verlichting en CO2-reductie

JEL Products ontwikkelt en levert LED-verlichtingsoplossingen die speciaal zijn ontworpen voor de zwaarste industriële omgevingen, inclusief omgevingen met extreme hitte, infraroodstraling en 24/7-operaties. De aanpak is altijd gericht op de specifieke situatie van de klant, niet op een standaardoplossing van de plank.

Concreet biedt JEL Products:

  • Armaturen met bewezen thermisch management voor omgevingen tot +120°C
  • Verlichtingsontwerp op maat, afgestemd op de energiedoelstellingen van de organisatie
  • Berekening van de verwachte CO2-reductie en energiebesparing vooraf
  • Begeleiding bij subsidietrajecten en fiscale regelingen zoals de EIA
  • Complete ontzorging van engineering tot installatie en inbedrijfstelling
  • Onderhoudsprogramma’s die de levensduur van de installatie maximaliseren

Of het nu gaat om een staalfabriek, een productiehal of een industrieel terrein met extreme omstandigheden: JEL Products denkt mee van het eerste lichtadvies tot de laatste armatuur. Wil je weten wat de impact van een verlichtingsrenovatie is op de CO2-uitstoot van jouw fabriek? Neem contact op en bespreek de mogelijkheden.

Gerelateerde artikelen