Hoe bespaar je extra energie met slimme verlichting in een magazijn?

Met slimme verlichting bespaar je in een magazijn doorgaans tussen de 50% en 75% op de verlichtingskosten ten opzichte van conventionele installaties. Dit is mogelijk door LED-technologie te combineren met aanwezigheidsdetectie, daglichtregeling en een slim aansturingssysteem zoals DALI. De besparingen zijn het grootst in magazijnen met wisselende bezetting, hoge plafonds en voldoende daglichtinval. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over energiebesparing met slimme LED verlichting in een magazijn.

Hoeveel energie verbruikt verlichting in een typisch magazijn?

Dat valt voor veel mensen mee — totdat ze de rekening zien. Verlichting is in een typisch magazijn verantwoordelijk voor 30% tot 50% van het totale elektriciteitsverbruik. Bij magazijnen met conventionele TL-verlichting die continu brandt, loopt dit aandeel nog hoger op. De exacte energiekosten hangen af van het oppervlak, de installatiehoogte, het aantal branduren per jaar en het type armatuur.

Neem een magazijn van 5.000 m² met verouderde TL-verlichting: dat verbruikt al snel tienduizenden kilowattuur per jaar aan verlichting alleen. Bij een gemiddelde energieprijs van circa 0,28 euro per kWh lopen die kosten snel op tot een substantieel bedrag. Daarbij komt dat conventionele lichtbronnen een groot deel van hun energie omzetten in warmte in plaats van licht, wat ook de koeling van het gebouw extra belast.

De overstap naar LED verlichting in een magazijn is dan ook de eerste en meest impactvolle stap. LED-armaturen verbruiken tot 60% minder energie dan traditionele TL-installaties bij een vergelijkbaar lichtniveau. Voeg je daarna ook slimme besturing toe, dan dalen de energiekosten van verlichting nog verder.

Wat is het verschil tussen aanwezigheidsdetectie en bewegingssensoren?

In de praktijk zorgt dit onderscheid regelmatig voor verwarring. Aanwezigheidsdetectie registreert of er iemand aanwezig is in een ruimte, ook als diegene stilstaat. Bewegingssensoren detecteren alleen actieve beweging en schakelen het licht uit zodra er geen beweging meer waarneembaar is. Voor magazijnverlichting is aanwezigheidsdetectie in de meeste gevallen de betere keuze.

Het verschil is in de dagelijkse praktijk groot. Een magazijnmedewerker die stilstaat om een orderpicker te bedienen of een document te controleren, valt buiten het bereik van een standaard bewegingssensor. Het licht gaat dan onterecht uit, wat gevaarlijke situaties kan opleveren. Aanwezigheidsdetectie maakt gebruik van passieve infrarood (PIR) of ultrasone technologie om ook statische aanwezigheid te registreren.

Voor de verlichtingsbesturing in de industrie gelden de volgende vuistregels:

Bewegingssensoren zijn geschikt voor doorgangen, nooduitgangen en ruimtes met een korte verblijfsduur
Aanwezigheidsdetectie is beter voor werkplekken, laadkades en pickingzones waar medewerkers langer op één plek werken
Combinaties van beide technieken zijn mogelijk via een slim aansturingssysteem
Stel altijd een uitschakelvertraging in van minimaal 5 tot 10 minuten om ongewenst uitschakelen te voorkomen

Beide typen sensoren dragen bij aan energiebesparing van verlichting in een magazijn doordat het licht alleen brandt wanneer dat nodig is. In een magazijn met een gemiddelde bezettingsgraad kan dit al 20% tot 30% extra besparing opleveren bovenop de besparing van LED alleen.

Hoe werkt daglichtregeling in een magazijn?

Daglichtregeling meet de hoeveelheid natuurlijk licht in een ruimte via lichtsensoren en past de kunstverlichting automatisch aan zodat het totale lichtniveau constant blijft. Hoe meer daglicht er binnenkomt via ramen of lichtkoepels, hoe lager het vermogen van de armaturen. Dit staat ook wel bekend als daglichtafhankelijke dimming.

In een magazijn met daglichtopeningen of transparante dakpanelen kan daglichtregeling een aanzienlijke bijdrage leveren aan de energiebesparing van verlichting. Op zonnige dagen in de zomer kan het vermogen van de armaturen in de buurt van ramen of lichtkoepels al halveren, terwijl het lichtniveau voor de medewerkers gelijk blijft.

De installatie vereist lichtsensoren die op de juiste hoogte worden geplaatst, bij voorkeur in de werkvlakzone en niet direct bij de lichtbronnen. Een goede kalibratie is essentieel: de sensor moet het omgevingslicht meten, niet het licht van de armaturen zelf. Daglichtregeling werkt het best in combinatie met dimbare LED-armaturen en een centraal aansturingssysteem zoals DALI.

Wil je weten of jouw magazijn geschikt is voor daglichtregeling? Via professioneel lichtadvies krijg je inzicht in de mogelijkheden voor jouw specifieke situatie.

Wanneer is een DALI-systeem de juiste keuze voor magazijnverlichting?

Een DALI-systeem (Digital Addressable Lighting Interface) is de juiste keuze wanneer je individuele armaturen of zones afzonderlijk wilt aansturen, dimmen en monitoren via één centraal platform. DALI is met name geschikt voor grotere magazijnen, complexe indelingen en situaties waarin energiemonitoring of integratie met een gebouwbeheersysteem (BMS) gewenst is.

DALI onderscheidt zich van eenvoudigere aan/uit-systemen doordat elk armatuur een eigen digitaal adres heeft. Dit maakt het mogelijk om:

Zones flexibel in te delen en aan te passen zonder bekabeling te wijzigen
Individuele armaturen te dimmen op basis van aanwezigheid of daglicht
Energieverbruik per zone of armatuur te monitoren en te rapporteren
Storingen automatisch te detecteren en te melden
Verlichtingsscenario’s in te stellen voor dag, nacht en weekenden

Voor kleinere magazijnen of eenvoudige installaties kan een DALI-systeem een te zware investering zijn. In dat geval bieden eenvoudige PIR-schakelaars met dimfunctie al een goede basis voor energiebesparing van magazijnverlichting. Naarmate het magazijn groter is, complexer van indeling of vaker van gebruik wisselt, neemt de meerwaarde van DALI toe. Bekijk ook de mogelijkheden voor energie-investeringsaftrek bij de aanschaf van een DALI-systeem, want dergelijke investeringen komen in veel gevallen in aanmerking voor fiscale voordelen.

Hoeveel energie bespaar je met slimme verlichting in de praktijk?

Cijfers zijn mooi, maar wat levert het nu écht op? In de praktijk levert de combinatie van LED-armaturen, aanwezigheidsdetectie en daglichtregeling een totale energiebesparing op van 60% tot 80% ten opzichte van een verouderde TL-installatie zonder besturing. De exacte besparing hangt af van de uitgangssituatie, het gebruik van het magazijn en de kwaliteit van de installatie.

Een realistische inschatting per maatregel ziet er als volgt uit:

Vervanging van TL door LED: 40% tot 60% besparing op het basisverbruik
Aanwezigheidsdetectie: 20% tot 35% extra besparing op basis van niet-bezette periodes
Daglichtregeling: 10% tot 25% extra besparing afhankelijk van daglichtinval
Tijdschema’s en nachtstand: 5% tot 15% extra besparing bij 24/7-operaties

De terugverdientijd van een complete slimme verlichtingsinstallatie ligt in magazijnen doorgaans tussen de 2 en 5 jaar, afhankelijk van de energieprijzen en het aantal branduren per jaar. Bij magazijnen die dag en nacht opereren, is de terugverdientijd het kortst. Meer inzicht in de verlichtingstechniek achter deze besparingen vind je op de pagina over verlichtingsexpertise.

Wat zijn de meest gemaakte fouten bij het installeren van slimme verlichtingssystemen?

Zelfs goed bedoelde investeringen kunnen tegenvallen als de uitvoering niet klopt. De meest gemaakte fouten zijn een verkeerde sensorplaatsing, onjuiste instellingen van de uitschakelvertraging en het gebruik van niet-compatibele componenten. Deze fouten leiden tot ontevreden gebruikers, veiligheidsrisico’s en een aanzienlijk lagere energiebesparing dan verwacht.

Andere veelvoorkomende valkuilen zijn:

Sensoren plaatsen in de buurt van warmtebronnen of luchtstromen, waardoor ze vals signaleren
Geen rekening houden met de detectiehoek in hoge magazijnen met stellingen die het zicht blokkeren
Daglichtregeling kalibreren op een bewolkte dag, waardoor het systeem structureel te hoog dimt
Een DALI-systeem installeren zonder de zones vooraf goed te plannen, wat later dure aanpassingen vereist
Bezuinigen op de inbedrijfstelling, waardoor het systeem nooit optimaal functioneert

Een goede voorbereiding begint met een gedegen verlichtingsontwerp dat rekening houdt met de indeling van het magazijn, de looproutes, de stellinghoogte en het dagelijkse gebruik. Laat sensoren altijd door een specialist instellen en test het systeem uitgebreid voordat de installatie wordt opgeleverd.

Praktijkvoorbeeld: DFDS Terminalverlichting in Vlaardingen

Een concreet voorbeeld van hoe doordachte verlichtingskeuzes het verschil maken, is het project bij DFDS Seaways in Vlaardingen. Bij deze terminaloperator draaide alles om de verlichting van een grote buitenoperationele omgeving, met strikte eisen op het gebied van betrouwbaarheid, energieprestaties en onderhoudsgemak.

De technische uitdaging lag in de combinatie van een intensief gebruikspatroon — de terminal opereert vrijwel continu — en blootstelling aan zout, vocht en wisselende temperaturen. Conventionele armaturen haalden hun verwachte levensduur niet, wat resulteerde in hoge onderhoudskosten en ongewenste uitval op kritieke momenten.

De gekozen oplossing combineerde robuuste LED-armaturen met een hoge IP-classificatie met een besturingsstrategie die nauw aansloot op de operationele cycli van de terminal. Zones met wisselende activiteit kregen aanwezigheidsdetectie, terwijl kritieke doorgangen en laadkades altijd op een basisniveau verlicht bleven. Dit voorkwam onveilige situaties en zorgde tegelijk voor een meetbare reductie van het energieverbruik.

De geleerde les die direct toepasbaar is op magazijnverlichting: een slim systeem werkt alleen optimaal als de besturingsstrategie aansluit op het werkelijke gebruikspatroon. Generieke instellingen volstaan niet — maatwerk in zonering en sensorplaatsing bepaalt het uiteindelijke resultaat. Meer van dit soort toepassingen zijn te vinden op de projectpagina van DFDS Seaways.

Hoe JEL Products helpt met slimme verlichting in een magazijn

Of je nu een nieuw magazijn inricht of een bestaande installatie wilt verduurzamen, JEL Products biedt ondersteuning door het hele traject — van het eerste adviesgesprek tot de oplevering en het onderhoud daarna. Concreet kun je rekenen op:

Hoogwaardige LED-armaturen geschikt voor industriële omstandigheden, inclusief stof, vocht en trillingen
Verlichtingsontwerp op maat, afgestemd op de indeling en het gebruik van jouw magazijn
Advies over de juiste besturingsstrategie: van eenvoudige PIR-schakelaars tot volledige DALI-integratie
Begeleiding bij subsidietrajecten en fiscale regelingen zoals de energie-investeringsaftrek
Installatie, inbedrijfstelling en onderhoud door gecertificeerde specialisten (ISO9001 en VCA**)

Heb je een concrete vraag of wil je weten wat slimme verlichting voor jouw magazijn kan betekenen? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek.

Blog