IP65 en IP66 zijn beschermingsgraden die aangeven hoe goed een armatuur bestand is tegen stof en water. Het eerste cijfer staat voor stofbescherming, het tweede voor waterbescherming. IP65 biedt bescherming tegen waterstralen, terwijl IP66 bestand is tegen krachtige waterstralen. Voor industriële LED-verlichting is het verschil bepalend voor de inzetbaarheid in veeleisende omgevingen.
De keuze tussen IP65 en IP66 hangt af van de omgeving waarin het armatuur wordt toegepast. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over IP-classificaties, zodat je precies weet welke keuze het beste past bij jouw situatie.
Wat betekenen de twee cijfers in een IP-code?
Een IP-code (Ingress Protection) bestaat altijd uit twee cijfers die elk een afzonderlijk type bescherming weergeven. Het eerste cijfer geeft de bescherming tegen vaste deeltjes zoals stof aan, op een schaal van 0 tot 6. Het tweede cijfer geeft de bescherming tegen water aan, op een schaal van 0 tot 9.
Neem bijvoorbeeld een armatuur met de aanduiding IP65. De “6” betekent dat het armatuur volledig stofbestendig is — geen enkel stofdeeltje kan naar binnen. De “5” geeft aan dat het armatuur beschermd is tegen waterstralen vanuit elke richting, maar niet tegen krachtige of langdurige blootstelling aan water.
Een overzicht van de meest relevante waarden voor industriële toepassingen:
- Eerste cijfer 5: Bescherming tegen stofafzetting (een beperkte hoeveelheid stof kan binnendringen, maar veroorzaakt geen schade)
- Eerste cijfer 6: Volledig stofbestendig, geen enkel stofdeeltje kan binnendringen
- Tweede cijfer 4: Bescherming tegen spatwater vanuit alle richtingen
- Tweede cijfer 5: Bescherming tegen waterstralen (laagdruk) vanuit elke richting
- Tweede cijfer 6: Bescherming tegen krachtige waterstralen vanuit elke richting
- Tweede cijfer 7: Bescherming tegen onderdompeling tot 1 meter diepte
- Tweede cijfer 8: Bescherming bij langdurige onderdompeling onder druk
Voor de meeste industriële omgevingen zijn armaturen met een IP-classificatie van minimaal IP65 de standaard. Meer achtergrond over IP- en IK-ratings vind je op de pagina over IP en IK-rating.
Wat is het verschil tussen IP65 en IP66?
Beide classificaties zijn volledig stofbestendig (cijfer 6), maar op het gebied van waterbestendigheid lopen ze duidelijk uiteen. IP65 is bestand tegen waterstralen met lage druk, terwijl IP66 bestand is tegen krachtige waterstralen, zoals die bij hogedrukreiniging worden gebruikt.
In de praktijk betekent dit dat een IP65-armatuur prima functioneert bij regen of spoelwater, maar kwetsbaar kan zijn wanneer het rechtstreeks met een hogedrukreiniger wordt gereinigd. Een IP66-armatuur overleeft die situatie zonder problemen.
Belangrijk om te weten: beide classificaties zijn niet geschikt voor onderdompeling in water. Daarvoor zijn IP67 of IP68 vereist. In omgevingen zoals havens en terminals waar armaturen regelmatig worden blootgesteld aan zeewater en intensieve reiniging, is IP66 de minimale eis.
Wanneer is IP65 voldoende en wanneer is IP66 nodig?
IP65 is voldoende in omgevingen waar water uitsluitend in de vorm van regen, condensatie of licht spoelwater voorkomt. Zodra er kans bestaat op directe, krachtige waterstralen, intensieve reiniging of aanhoudende blootstelling aan grote hoeveelheden water vanuit meerdere richtingen, is IP66 de betere keuze.
Een praktische vuistregel: als het armatuur ooit gereinigd wordt met een hogedrukreiniger, is IP66 de minimale keuze. Hetzelfde geldt voor locaties waar productiemachines worden gespoeld, waar chemicaliën worden afgespoeld of waar het armatuur dicht bij wasinstallaties hangt.
Situaties waarin IP65 doorgaans volstaat:
- Overdekte productiehallen met beperkte vochtbelasting
- Buitenverlichting op locaties zonder intensieve reiniging
- Magazijnen en logistieke centra met normale vochtigheid
- Werkplaatsen zonder directe waterblootstelling
Situaties waarin IP66 of hoger nodig is:
- Omgevingen waar hogedrukreiniging plaatsvindt
- Havens, terminals en scheepswerven
- Voedingsindustrie en wasstraten
- Offshore platforms en maritieme omgevingen
- Zware industrie met intensieve spoelprocessen
Welke andere factoren bepalen de geschiktheid van industriële LED-verlichting?
De IP-classificatie is een essentieel selectiecriterium, maar zeker niet het enige. In industriële omgevingen spelen ook temperatuurbestendigheid, slagvastheid (IK-rating), corrosiebestendigheid en explosieveiligheid (ATEX) een bepalende rol bij de keuze van het juiste armatuur.
Temperatuurbestendigheid is met name relevant in omgevingen met extreme hitte of koude. In staalfabrieken kunnen armaturen worden blootgesteld aan temperaturen tot ver boven de 100 graden Celsius, terwijl klimaatkamers juist vragen om werking bij temperaturen tot ver onder nul. Een armatuur met een hoge IP-rating maar onvoldoende thermische bestendigheid zal alsnog falen. Meer hierover is te lezen op de pagina over verlichting bij hoge temperaturen.
De IK-rating geeft aan hoe goed een armatuur bestand is tegen mechanische stoten en trillingen. In omgevingen met zwaar rijdend materieel, kranen of trillingen van machines is een hoge IK-waarde minstens zo belangrijk als de IP-classificatie.
Corrosiebestendigheid is een aparte overweging voor omgevingen met zeelucht, chemicaliën of agressieve gassen. Een standaard aluminium armatuur met IP66 kan in dergelijke omgevingen alsnog snel degraderen. Roestvrijstalen behuizingen of speciale coatings zijn dan noodzakelijk. Op de pagina over verlichting bij extreme corrosie staat meer informatie over deze specifieke omstandigheden.
Hoe lees je een IP-certificering op een armatuur?
Een IP-certificering is terug te vinden op het typeplaatje van het armatuur, in de productdocumentatie of op het certificaat van de fabrikant. De aanduiding bestaat altijd uit de letters “IP” gevolgd door twee cijfers, soms aangevuld met een letter voor aanvullende beschermingskenmerken.
Let bij het lezen van een IP-certificering op de volgende punten:
- Controleer de volledige aanduiding: Zorg dat beide cijfers leesbaar zijn. Een aanduiding als “IPX5” betekent dat de stofbescherming niet is getest of niet van toepassing is.
- Vraag naar het testrapport: Een serieuze fabrikant levert bij een gecertificeerd product een testrapport van een erkend testinstituut. Dit bevestigt dat de IP-waarde daadwerkelijk is getest en niet slechts opgegeven.
- Controleer de testomstandigheden: IP-ratings worden onder gestandaardiseerde omstandigheden getest. In de praktijk kunnen factoren zoals verouderde afdichtingen, beschadigde kabeldoorvoeren of onjuiste montage de beschermingsgraad verlagen.
- Let op aanvullende classificaties: Naast de IP-code kunnen armaturen ook beschikken over ATEX-certificering voor explosiegevaarlijke zones, of een IK-rating voor slagvastheid. Deze staan los van de IP-classificatie, maar zijn in veel industriële omgevingen even relevant.
- Vergelijk met de omgevingseisen: Stem de IP-waarde altijd af op de werkelijke omgevingscondities, niet alleen op de minimale norm. In veeleisende omgevingen is het verstandig om een hogere IP-waarde te kiezen dan strikt noodzakelijk.
Voorbeeld uit de praktijk: DFDS Terminalverlichting
Een goed voorbeeld van hoe IP-classificatie in de praktijk doorwerkt, is het project voor DFDS, een grote speler in Europees ro-ro transport. Op de terminal worden dagelijks vrachtwagens, trailers en zware voertuigen geladen en gelost, wat een omgeving oplevert met aanzienlijke mechanische belasting, constante blootstelling aan zeelucht en intensieve reinigingsroutines.
De technische uitdaging lag in het combineren van voldoende verlichtingsniveau voor veilig werken op het terrein met armaturen die bestand zijn tegen de zware omgevingscondities. Hogedrukreiniging van het terrein en de voertuigen vindt regelmatig plaats, wat IP65 direct uitsloot als optie. Gekozen werd voor armaturen met minimaal IP66, gecombineerd met een hoge IK-rating vanwege de mechanische trillingen en stoten die op een actieve terminal onvermijdelijk zijn.
Een belangrijk aandachtspunt tijdens dit project was onderhoudsvriendelijkheid: armaturen op een drukke terminal moeten lang meegaan zonder tussentijdse vervanging, omdat stilstand van de operatie kostbaar is. De keuze voor robuuste, gecertificeerde armaturen met bewezen IP66-bescherming bleek hierin doorslaggevend. De les die dit project bevestigt, sluit direct aan op het onderwerp van dit artikel: een hogere IP-waarde dan strikt vereist is op termijn de goedkoopste keuze. Meer vergelijkbare projecten zijn te vinden op de projectenpagina.
Hoe JEL Products helpt met IP-classificatie en verlichtingskeuze
De juiste IP-classificatie kiezen is niet altijd eenvoudig, zeker niet in complexe industriële omgevingen waar meerdere factoren tegelijk spelen. JEL Products ondersteunt organisaties bij het selecteren van verlichtingsoplossingen die exact aansluiten op de eisen van de omgeving, inclusief de juiste beschermingsgraad.
Wat JEL Products hierbij biedt:
- Technisch advies op basis van de specifieke omgevingscondities, van IP-classificatie tot temperatuurbestendigheid en corrosiebestendigheid
- Een breed assortiment industriële LED-armaturen met gecertificeerde IP-waarden, getest door erkende instituten
- Begeleiding bij het volledige verlichtingstraject: van ontwerp en selectie tot installatie en onderhoud
- Specialistische kennis van extreme omgevingen, waaronder staalfabrieken, havens, offshore-platforms, klimaatkamers en ATEX-zones
Wil je weten welke IP-classificatie het beste past bij jouw situatie? Neem contact op met de specialisten van JEL Products voor een concreet en vrijblijvend advies.