IP65 of IP66: het verschil en wanneer u welke kiest

IP65 en IP66 zijn beschermingsgraden die aangeven hoe goed een armatuur bestand is tegen stof en water. Het eerste cijfer staat voor stofbescherming, het tweede voor waterbescherming. IP65 biedt bescherming tegen waterstralen, terwijl IP66 bestand is tegen krachtige waterstralen. Voor industriële LED-verlichting is het verschil bepalend voor de inzetbaarheid in veeleisende omgevingen.

De keuze tussen IP65 en IP66 hangt af van de omgeving waarin het armatuur wordt toegepast. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over IP-classificaties, zodat je precies weet welke keuze het beste past bij jouw situatie.

Wat betekenen de twee cijfers in een IP-code?

Een IP-code (Ingress Protection) bestaat altijd uit twee cijfers die elk een afzonderlijk type bescherming weergeven. Het eerste cijfer geeft de bescherming tegen vaste deeltjes zoals stof aan, op een schaal van 0 tot 6. Het tweede cijfer geeft de bescherming tegen water aan, op een schaal van 0 tot 9.

Neem bijvoorbeeld een armatuur met de aanduiding IP65. De “6” betekent dat het armatuur volledig stofbestendig is, geen enkel stofdeeltje kan naar binnen. De “5” geeft aan dat het armatuur beschermd is tegen waterstralen vanuit elke richting, maar niet tegen krachtige of langdurige blootstelling aan water.

Een overzicht van de meest relevante waarden voor industriële toepassingen:

Eerste cijfer 5: Bescherming tegen stofafzetting (een beperkte hoeveelheid stof kan binnendringen, maar veroorzaakt geen schade)
Eerste cijfer 6: Volledig stofbestendig, geen enkel stofdeeltje kan binnendringen
Tweede cijfer 4: Bescherming tegen spatwater vanuit alle richtingen
Tweede cijfer 5: Bescherming tegen waterstralen (laagdruk) vanuit elke richting
Tweede cijfer 6: Bescherming tegen krachtige waterstralen vanuit elke richting
Tweede cijfer 7: Bescherming tegen onderdompeling tot 1 meter diepte
Tweede cijfer 8: Bescherming bij langdurige onderdompeling onder druk

Voor de meeste industriële omgevingen zijn armaturen met een IP-classificatie van minimaal IP65 de standaard. Meer achtergrond over IP- en IK-ratings vind je op de pagina over IP en IK-rating.

Wat is het verschil tussen IP65 en IP66?

Beide classificaties zijn volledig stofbestendig (cijfer 6), maar op het gebied van waterbestendigheid lopen ze duidelijk uiteen. IP65 is bestand tegen waterstralen met lage druk, terwijl IP66 bestand is tegen krachtige waterstralen, zoals die bij hogedrukreiniging worden gebruikt.

In de praktijk betekent dit dat een IP65-armatuur prima functioneert bij regen of spoelwater, maar kwetsbaar kan zijn wanneer het rechtstreeks met een hogedrukreiniger wordt gereinigd. Een IP66-armatuur overleeft die situatie zonder problemen.

Belangrijk om te weten: beide classificaties zijn niet geschikt voor onderdompeling in water. Daarvoor zijn IP67 of IP68 vereist. In omgevingen zoals havens en terminals waar armaturen regelmatig worden blootgesteld aan zeewater en intensieve reiniging, is IP66 de minimale eis.

Wanneer is IP65 voldoende en wanneer is IP66 nodig?

IP65 is voldoende in omgevingen waar water uitsluitend in de vorm van regen, condensatie of licht spoelwater voorkomt. Zodra er kans bestaat op directe, krachtige waterstralen, intensieve reiniging of aanhoudende blootstelling aan grote hoeveelheden water vanuit meerdere richtingen, is IP66 de betere keuze.

Een praktische vuistregel: als het armatuur ooit gereinigd wordt met een hogedrukreiniger, is IP66 de minimale keuze. Hetzelfde geldt voor locaties waar productiemachines worden gespoeld, waar chemicaliën worden afgespoeld of waar het armatuur dicht bij wasinstallaties hangt.

Situaties waarin IP65 doorgaans volstaat:

Overdekte productiehallen met beperkte vochtbelasting
Buitenverlichting op locaties zonder intensieve reiniging
Magazijnen en logistieke centra met normale vochtigheid
Werkplaatsen zonder directe waterblootstelling

Situaties waarin IP66 of hoger nodig is:

Omgevingen waar hogedrukreiniging plaatsvindt
Havens, terminals en scheepswerven
Voedingsindustrie en wasstraten
Offshore platforms en maritieme omgevingen
Zware industrie met intensieve spoelprocessen

Welke andere factoren bepalen de geschiktheid van industriële LED-verlichting?

De IP-classificatie is een essentieel selectiecriterium, maar zeker niet het enige. In industriële omgevingen spelen ook temperatuurbestendigheid, slagvastheid (IK-rating), corrosiebestendigheid en explosieveiligheid (ATEX) een bepalende rol bij de keuze van het juiste armatuur.

Temperatuurbestendigheid is met name relevant in omgevingen met extreme hitte of koude. In staalfabrieken kunnen armaturen worden blootgesteld aan temperaturen tot ver boven de 100 graden Celsius, terwijl klimaatkamers juist vragen om werking bij temperaturen tot ver onder nul. Een armatuur met een hoge IP-rating maar onvoldoende thermische bestendigheid zal alsnog falen. Meer hierover is te lezen op de pagina over verlichting bij hoge temperaturen.

De IK-rating geeft aan hoe goed een armatuur bestand is tegen mechanische stoten en trillingen. In omgevingen met zwaar rijdend materieel, kranen of trillingen van machines is een hoge IK-waarde minstens zo belangrijk als de IP-classificatie.

Corrosiebestendigheid is een aparte overweging voor omgevingen met zeelucht, chemicaliën of agressieve gassen. Een standaard aluminium armatuur met IP66 kan in dergelijke omgevingen alsnog snel degraderen. Roestvrijstalen behuizingen of speciale coatings zijn dan noodzakelijk. Op de pagina over verlichting bij extreme corrosie staat meer informatie over deze specifieke omstandigheden.

Hoe lees je een IP-certificering op een armatuur?

Een IP-certificering is terug te vinden op het typeplaatje van het armatuur, in de productdocumentatie of op het certificaat van de fabrikant. De aanduiding bestaat altijd uit de letters “IP” gevolgd door twee cijfers, soms aangevuld met een letter voor aanvullende beschermingskenmerken.

Let bij het lezen van een IP-certificering op de volgende punten:

Controleer de volledige aanduiding: Zorg dat beide cijfers leesbaar zijn. Een aanduiding als “IPX5” betekent dat de stofbescherming niet is getest of niet van toepassing is.
Vraag naar het testrapport: Een serieuze fabrikant levert bij een gecertificeerd product een testrapport van een erkend testinstituut. Dit bevestigt dat de IP-waarde daadwerkelijk is getest en niet slechts opgegeven.
Controleer de testomstandigheden: IP-ratings worden onder gestandaardiseerde omstandigheden getest. In de praktijk kunnen factoren zoals verouderde afdichtingen, beschadigde kabeldoorvoeren of onjuiste montage de beschermingsgraad verlagen.
Let op aanvullende classificaties: Naast de IP-code kunnen armaturen ook beschikken over ATEX-certificering voor explosiegevaarlijke zones, of een IK-rating voor slagvastheid. Deze staan los van de IP-classificatie, maar zijn in veel industriële omgevingen even relevant.
Vergelijk met de omgevingseisen: Stem de IP-waarde altijd af op de werkelijke omgevingscondities, niet alleen op de minimale norm. In veeleisende omgevingen is het verstandig om een hogere IP-waarde te kiezen dan strikt noodzakelijk.

Voorbeeld uit de praktijk: Farm Frites

Farm Frites, producent van aardappelproducten met wereldwijde productielocaties, kampte met LED-verlichting die meermaals uitviel in droogtunnels en productieovens. De eerder gekozen armaturen waren niet bestand tegen de combinatie van thermische stress en de intensieve reinigingsroutine. Voor de friestunnels moest de verlichting bovendien werken bij -40 °C en tijdens de reiniging +70 °C doorstaan. JEL verzorgde het lichtontwerp, de engineering van een maatwerk armatuur en het ontwerp van de installatie, en leverde 78 Snapper HT-SS armaturen met roestvrijstalen behuizing, borosilicaatglas, HACCP-conforme uitvoering en beschermingsgraad IP69K. Bij 35 W per armatuur wordt in de oven 200 tot 500 lux gehaald.

Waar reiniging onder hoge druk en hoge temperatuur dagelijkse routine is, volstaat de gangbare industriële beschermingsgraad niet. Die is getoetst op stof en krachtige waterstralen, niet op de hete hogedrukreiniging waarop IP69K is afgestemd. Een armatuur die op papier waterdicht is, kan daar toch vocht binnenlaten zodra afdichtingen door temperatuurwisselingen gaan werken.

De beschermingsgraad staat niet los van de rest van het ontwerp. Behuizingsmateriaal, glas en thermisch ontwerp bepalen samen of de afdichting na herhaalde reinigingscycli nog doet wat het typeplaatje belooft. Bij de keuze telt daarom de werkelijke reinigingsmethode en temperatuur, niet alleen het tweede cijfer van de IP-code.

Lees meer over het project Farm Frites

Hoe JEL Products helpt met IP-classificatie en verlichtingskeuze

De juiste IP-classificatie kiezen is niet altijd eenvoudig, zeker niet in complexe industriële omgevingen waar meerdere factoren tegelijk spelen. JEL Products ondersteunt organisaties bij het selecteren van verlichtingsoplossingen die exact aansluiten op de eisen van de omgeving, inclusief de juiste beschermingsgraad.

Wat JEL Products hierbij biedt:

Technisch advies op basis van de specifieke omgevingscondities, van IP-classificatie tot temperatuurbestendigheid en corrosiebestendigheid
Een breed assortiment industriële LED-armaturen met gecertificeerde IP-waarden, getest door erkende instituten
Begeleiding bij het volledige verlichtingstraject: van ontwerp en selectie tot installatie en onderhoud
Specialistische kennis van extreme omgevingen, waaronder staalfabrieken, havens, offshore-platforms, klimaatkamers en de terreindelen buiten ATEX-zones

Wil je weten welke IP-classificatie het beste past bij jouw situatie? Neem contact op met de specialisten van JEL Products voor een concreet en vrijblijvend advies.

Blog

Wat betekent IP65 of IP66 bij industriële LED-verlichting?